ESKİŞEHİR VALİLİĞİ İl Yazı İşleri Müdürlüğü Tarih : 20.10.2023 Sayı :2023/1 Konu : Sokakta Çalıştırılan, Dilendirilen ve Dış Çevrenin Olumsuzluklarına Maruz Kalan Çocukların Korunması Hakkında GENELGE (2023/1) 2023/2 sayılı Valilik Genet Emri ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9ç) ve 11(c) maddelerine istinaden, Eskişehir il sınırları içerisinde; huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, kamu esenliğinin sağlanması ve sokakta çalıştırılan çocukların genel olarak beden ve ruh sağlıklarının korunması ile suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla aşağıdaki tedbirler alınmıştır. AMA: Madde 1- Yakınları ve çevresindeki kişiler tarafından ihmal ve/veya istismar edilerek, sokakta ekonomik kazanç elde etmek amacıyla çalıştırılarak, dilendirilerek ya da dış çevrenin olumsuzluklarına maruz bırakılarak, başıboşluğa sürüklenen çocuklarımızın; sokağın türlü tehlikelerine maruz kalmalarını engellemek, bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal bütünlüklerinin korunması ve sosyal gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürmeleri, topluma yararlı bireyler olarak yetişmelerini sağlayacak koruyucu ve destekleyici tedbirlerin alınması amaçlanmaktadır. KAPSAM Madde 2- Eskişehir ili sınırları içerisinde 18 yaşından küçük, sokakta çalışan, çalıştırılan, dilenen, dilendirilen, dış çevrenin olumsuzluklarına, her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen, beden, ruh, ahlaki gelişmeleri ve şahsi güvenlikleri tehlike içerisinde bulunan çocukları ve bu çocukları ihmal ve istismar eden gerçek ve tüzel kişileri kapsar. * HUKUKİ DAYANAK Madde 3- 5449 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun; > 9. Madde (ç)'de; “Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için valiler genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan ederler.” > 11. Madde (c)'de; “İ/ sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, tasarrufa müteallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev ve görevlerindendir. Bunları sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri alır.” “> 66. Maddesi'nde; “İ/ genel kurulu veya idare kurulları yahut en büyük mülkiye amirleri tarafından kanunların verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin tatbik ve icrasına muhalefet eden veya müşkülat gösterenler veya riayet An  elmeyenler, mahalli mülki amir tarafından Kabahatler Kanununun 32'nci maddesi hükmü uyarınca cezalandırılır. (Ek cümle: 27/3/2015 - 6638/16 md.) “Ancak, kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini tehlikeye düşürecek toplumsal olayların baş göstermesi hâlinde vali tarafından kamu düzenini sağlamak amacıyla alınan ve usulüne göre ilan olunan karar ve tedbirlere aykırı davrananlar, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.” 2023/2 sayılı Valilik Genel Emri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun: 80, 229, 232. maddeleri 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 5. maddesi 4857 sayılı Iş Kanunu'nun 71, 72 ve 73. maddeleri, 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler Kanunu İnhisarı Kanunu'nun 6(3) ve 7(1) maddeleri 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. ve 33. maddeleri 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu”nun 56. maddesi Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik GENEL ESASLAR Kolluk Güçleri/Belediyeler (Zabıta/Denetim Ekipleri”nin Görevlerine İlişkin Hususlar; Madde 4- 2023/2 sayılı Valilik Genel Emri doğrultusunda sokak, cadde, meydan, park ve bahçeler, gar, otopark, durak, tarihi ve kültürel mekanlar, ibadethaneler, metruk yapılar, inşaatlar, banka ATM”leri, köprü altları ve benzeri yerlerin barınma yeri olarak kullanılmasına hiçbir surette müsaade edilmeyecektir. Madde 5- 2023/2 sayılı Valilik Genel Emri doğrultusunda; 18 yaşın altındaki reşit olmayan çocuklar; tren, otobüs gibi toplu taşıma araçlarında, mezarlıklarda, nikah salonlarında, bar, kulüp, diskotek gibi eğlence mekanlarında, cadde ve sokakların kaldırımlarında veya akan trafik içinde umuma açık yerlerde ve benzeri yerlerde çalıştırılmayacaktır. Yapılacak denetimlerde emre muhalif durumun tespiti halinde çocuk muhafaza altına alınarak düzenlenecek detaylı tutanakla Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan Çocuk İl Kabul Merkezine teslim edilecektir. Emre Aykırı şekilde; 18 yaşından küçük reşit olmayan çocukları çalıştıran işletmelere 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 66'ncı maddesinden atıfla 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesine istinaden, denetimi yapan ekipçe tutanak düzenlenecek ve idari yaptırım uygulanmak üzere Valiliğe gönderilecektir. Çocuğunu teslim almak üzere Çocuk Kabul Merkezine gelen veli/vasi/bakmakla yükümlü yakına çocuğun bu şekilde çalışmasının emre aykırılık teşkil ettiği ve yasaklandığı, tekrarı halinde işlem yapılacağı yazılı olarak bildirilecek ve eylemin tekrarı halinde veli/vasi/bakmakla yükümlü kişiye de kolluk güçleri/zabıta/denetim ekiplerince tutulan tutanağa istinaden 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesine göre idari yaptırım uygulanacaktır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 71, 72, 73'üncü maddelerinde ve bu kanunun 71'inci maddesine istinaden çıkartılan Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları. Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde bir mesleğin ya da sanatın icrasının öğretilmesi ve sektörlere ara eleman yetiştirilmesi kapsamında, 18 yaş altındakilerin istihdam edilmesi genel emre aykırılık teşkil etmez. YMM.  Madde 6- Kolluk güçleri, belediye zabıta ekipleri veya İl Çocuk Koordinasyon Kurulu bünyesinde kurulan denetim ekipleri tarafından, sokakta çalıştırıldığı, dilendirildiği ya da dış çevrenin olumsuzluklarına maruz bırakıldığı tespit edilen çocuklar; derhal muhafaza altına alınarak ivedilikle Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan Çocuk İl Kabul Merkezine teslim edilecektir. Bu merkezce veli/vasi/bakmakla yükümlü kişiye, işlemlerin tamamlanmasını müteakip çocuk teslim edilirken bilgilendirme yapılacak; Genel Emre ve meri mevzuata aykırı bu eylemin tekrarlanması halinde muhatap olacakları idari para cezası yaptırımı ve haklarında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacağı hususu yazılı olarak tebliğ edilecektir. Madde 7- Veli/vasi/bakmakla yükümlü kişiye tebligatta bulunularak uyarılmasına karşın; ikinci defa çocuğunun sokakta çalıştırıldığı veya dilendirildiğinin tespiti halinde çocuklar gecikmesizin Çocuk İl Kabul Merkezine teslim edilecek ve ebeveynlerden; a) Çocuğunu dilendirenlere, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Dilencilik” başlıklı 33'üncü maddesine göre Kolluk Güçleri ya da Zabıta ekiplerince idari para cezası kesilecek, dilencilikten elde edilen paraya el konulacak ve denetimi yapan birime göre Kaymakam ya da Belediye Encümenince bu paraya ilişkin mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı alınacaktır. b) Çocuğunu sokakta çalıştıran ya da sokağın tehlikelerine maruz bırakanlarla ilgili olarak ise; Kolluk Güçleri, Zabıta ya da Denetim Ekiplerince Genel Emre aykırı davranış nedeniyle 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 66'ncı maddesindeki atıfla 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Emre Aykırı Davranış” başlıklı 32”nci maddesine göre usulüne uygun tutanak düzenlenerek idari yaptırım uygulanmak üzere Valiliğe gönderilecektir. Madde 8- 2023/2 sayılı Valilik Genel Emri ile; yanlarında veli ya da vasisi olsa dahi çocukların; çöplerden ve sokaklardan kâğıt, plastik, cam, metal gibi geri dönüşüm malzemesi toplanması işinde aktif ya da yardım etmek bahanesiyle çalıştırılmaları, bu işi yapan ebeveynlerce yanlarında bulundurulmaları yasaklanmıştır. Bu hususta kolluk güçlerince, zabıta ekiplerince ya da İl Çocuk Koordinasyon Kurulu bünyesinde kurulan Denetim Ekipleri tarafından yapılan denetimlerde, emre aykırı durumun tespiti halinde; a) Çocuğun ebeveyni ile birlikte çalışırken emre aykırılığın tespit edilmesi halinde; ebeveyne ikazda bulunularak, emre aykırı hareket eyleminin ikinci defa gerçekleşmesi halinde 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 66'nc